โบนัสสิ้นปี หักภาษี ณ ที่จ่ายอย่างไร คำนวณให้ถูก ไม่หักเกิน

วิธีคำนวณภาษีโบนัสแบบผลต่างทั้งปี ทำไมห้ามคูณ 12 ตัวอย่างเงินเดือน 30,000 โบนัส 60,000 หักภาษีเท่าไร ประกันสังคมต้องหักจากโบนัสไหม และจ่ายธันวาคมกับมกราคมต่างกันอย่างไร

ตอบสั้นๆ ก่อน

โบนัสเป็นเงินได้ตามมาตรา 40 (1) เหมือนเงินเดือน นายจ้างต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายในเดือนที่จ่ายโบนัส วิธีที่ถูกคือคำนวณภาษีทั้งปีแบบรวมโบนัส ลบด้วยภาษีทั้งปีแบบไม่รวมโบนัส ผลต่างคือภาษีของโบนัส แล้วหักทั้งก้อนในเดือนนั้น

ห้ามเอาเงินเดือนบวกโบนัสแล้วคูณ 12 เพราะภาษีจะถูกหักเกินไปหลายเท่า

ส่วนประกันสังคม คิดจากค่าจ้างรายเดือนตามปกติ โบนัสไม่ใช่ค่าจ้างตามกฎหมายประกันสังคม จึงไม่ต้องนำมาคิดเงินสมทบ

ทำไมคูณ 12 ถึงผิด

วิธีหักภาษีเงินเดือนปกติคือประมาณเงินได้ทั้งปี (เงินเดือน × 12) คำนวณภาษีทั้งปี แล้วหาร 12 หักทุกเดือน ถ้าใช้วิธีเดียวกันกับเดือนที่มีโบนัส ระบบจะเข้าใจว่าพนักงานได้โบนัสแบบนี้ทุกเดือน เงินได้ทั้งปีจึงสูงเกินจริงและติดขั้นภาษีสูง

โบนัสเป็นเงินที่จ่ายครั้งเดียว จึงต้องแยกคำนวณ

วิธีคำนวณภาษีโบนัส 4 ขั้นตอน

1. คำนวณภาษีทั้งปีจากเงินเดือนอย่างเดียว (เงินเดือน × 12 หักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน) 2. คำนวณภาษีทั้งปีจากเงินเดือนรวมโบนัส 3. ภาษีโบนัส = ข้อ 2 − ข้อ 1 4. เดือนที่จ่ายโบนัส หักภาษี = ภาษีเงินเดือนรายเดือนปกติ + ภาษีโบนัสทั้งก้อน

ถ้าพนักงานได้ขึ้นเงินเดือนระหว่างปี หรือเข้างานไม่ครบปี ให้ใช้เงินได้ที่ประมาณว่าจะได้จริงทั้งปีแทนเงินเดือน × 12

ตัวอย่าง: เงินเดือน 30,000 บาท โบนัส 60,000 บาท

พนักงานโสด ไม่มีค่าลดหย่อนอื่น จ่ายประกันสังคมเต็มเพดาน เดือนละ 875 บาท (ปีละ 10,500 บาท)

ขั้นที่ 1: ภาษีจากเงินเดือนอย่างเดียว

เงินได้ทั้งปี 360,000 บาท หักค่าใช้จ่ายร้อยละ 50 ได้สูงสุด 100,000 บาท หักลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท และประกันสังคม 10,500 บาท เหลือเงินได้สุทธิ 189,500 บาท

ภาษีทั้งปี (189,500 − 150,000) × 5% = 1,975 บาท หรือเดือนละ 164.58 บาท

ขั้นที่ 2: ภาษีจากเงินเดือนรวมโบนัส

เงินได้ทั้งปี 420,000 บาท หักค่าใช้จ่าย 100,000 บาท และค่าลดหย่อนเท่าเดิม 70,500 บาท เหลือเงินได้สุทธิ 249,500 บาท

ภาษีทั้งปี (249,500 − 150,000) × 5% = 4,975 บาท

ขั้นที่ 3–4: ภาษีโบนัสและยอดหักในเดือนที่จ่าย

ภาษีโบนัส 4,975 − 1,975 = 3,000 บาท

เดือนที่จ่ายโบนัส หักภาษีรวม 164.58 + 3,000 = 3,164.58 บาท

พนักงานได้รับสุทธิ 30,000 + 60,000 − ประกันสังคม 875 − ภาษี 3,164.58 = 85,960.42 บาท

ถ้าคำนวณผิดแบบคูณ 12

(30,000 + 60,000) × 12 = 1,080,000 บาท คิดภาษีทั้งปีได้ 96,900 บาท หาร 12 เท่ากับหักเดือนนี้ 8,075 บาท มากกว่าที่ถูกต้องเกือบ 5,000 บาท

พนักงานขอคืนส่วนที่ถูกหักเกินได้ตอนยื่น ภ.ง.ด.91 แต่ต้องรอเงินคืนหลายเดือน และมักกลับมาถามฝ่ายบัญชีว่าทำไมโบนัสโดนหักเยอะ

ประกันสังคม: โบนัสไม่ต้องหักเพิ่ม

เงินสมทบประกันสังคมคิดจากค่าจ้างที่จ่ายเป็นค่าตอบแทนการทำงานตามปกติ โบนัสที่จ่ายตามผลประกอบการไม่ใช่ค่าจ้าง จึงไม่ต้องนำมารวมคำนวณเงินสมทบ

ในตัวอย่างข้างต้น เดือนที่จ่ายโบนัสยังหักประกันสังคม 875 บาทเท่าเดิม (5% ของเพดานค่าจ้าง 17,500 บาท) ดูรายละเอียดเพดานใหม่ปี 2569 ได้ที่คำนวณเงินเดือน ประกันสังคม และภาษีพนักงาน ปี 2569

นำส่งภาษีและออกเอกสาร

ภ.ง.ด.1 รวมภาษีโบนัสไว้กับภาษีเงินเดือนของเดือนที่จ่าย นำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (ยื่นออนไลน์ได้ถึงวันที่ 15)

ภ.ง.ด.1ก ตอนสิ้นปี แสดงเงินได้ทั้งปีของพนักงานแต่ละคนรวมโบนัส ยื่นภายในสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป

หนังสือรับรอง 50 ทวิ ระบุเงินได้รวมโบนัสและภาษีที่หักทั้งปี ให้พนักงานใช้ยื่น ภ.ง.ด.91

จ่ายโบนัสเดือนธันวาคม หรือมกราคม ต่างกันอย่างไร

สำหรับพนักงาน เงินได้นับตามวันที่ได้รับเงินจริง โบนัสที่จ่ายเดือนมกราคม 2570 จะไปรวมเป็นเงินได้ของปี 2570 แม้จะเป็นโบนัสของผลงานปี 2569 ก็ตาม

สำหรับบริษัท ถ้าอนุมัติโบนัสและกำหนดจำนวนแน่นอนก่อนสิ้นรอบบัญชี อาจบันทึกเป็นรายจ่ายค้างจ่ายของปีนี้ได้ แม้จ่ายจริงปีหน้า ควรมีมติหรือหลักเกณฑ์การจ่ายเป็นลายลักษณ์อักษร และหารือนักบัญชีเรื่องเงื่อนไขก่อนบันทึก

เช็กลิสต์จ่ายโบนัสสิ้นปี

1. มีหลักเกณฑ์และผู้อนุมัติการจ่ายโบนัสเป็นลายลักษณ์อักษร 2. คำนวณภาษีโบนัสแยกด้วยวิธีผลต่าง ไม่ใช้วิธีคูณ 12 3. หักประกันสังคมตามค่าจ้างปกติไม่รวมโบนัส 4. รวมภาษีโบนัสใน ภ.ง.ด.1 ของเดือนที่จ่าย 5. ออก 50 ทวิให้ครบทุกคนภายในต้นปี

E-Tax Center ช่วยทำเงินเดือนได้อย่างไร

โปรแกรม E-Tax Center คำนวณเงินเดือน ประกันสังคม และภาษีหัก ณ ที่จ่ายให้ทุกเดือน พิมพ์สลิปเงินเดือน ออก ภ.ง.ด.1 และหนังสือรับรอง 50 ทวิ ได้จากหน้าเดียวกัน ข้อมูลเงินได้ทั้งปีของพนักงานแต่ละคนจึงพร้อมใช้ตอนสิ้นปี

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 ตัวอย่างใช้ค่าลดหย่อนพื้นฐานเท่านั้น การคำนวณจริงขึ้นอยู่กับค่าลดหย่อนของพนักงานแต่ละคน ควรปรึกษานักบัญชีก่อนจ่ายเงินได้