ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) คืออะไร ใครต้องจด คิดอย่างไร

รู้จัก VAT ตั้งแต่อัตราปัจจุบัน ภาษีขาย-ภาษีซื้อ ใครต้องจด กิจการที่ได้รับยกเว้น ความต่างของ VAT 0% และสิ่งที่ต้องทำหลังจด

VAT คืออะไร

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (Value Added Tax หรือ VAT) คือภาษีที่เก็บจากการขายสินค้าและให้บริการในทุกทอดของการผลิตและจำหน่าย รวมถึงการนำเข้าสินค้า เก็บเฉพาะส่วนมูลค่าที่เพิ่มขึ้นในแต่ละทอด ผู้ที่รับภาระจริงคือผู้บริโภคคนสุดท้าย ส่วนผู้ประกอบการทำหน้าที่เรียกเก็บแล้วนำส่งกรมสรรพากร

อัตรา VAT ตอนนี้เท่าไร

ประมวลรัษฎากรกำหนดอัตรา VAT ไว้ที่ 10% แต่รัฐบาลออกพระราชกฤษฎีกาลดอัตราลงมาต่อเนื่อง ปัจจุบันจึงเก็บ7% (รวมภาษีท้องถิ่น) ล่าสุดคณะรัฐมนตรีขยายอัตรา 7% ไปถึง30 กันยายน 2570

อัตรานี้กำหนดเป็นช่วง ๆ ตามมติคณะรัฐมนตรี ควรตรวจประกาศล่าสุดของกรมสรรพากรก่อนวางแผนราคาระยะยาว

ภาษีขาย ภาษีซื้อ และ VAT ที่ต้องจ่ายจริง

ภาษีขาย คือ VAT ที่ร้านเรียกเก็บจากลูกค้าตอนขายสินค้าหรือบริการ

ภาษีซื้อ คือ VAT ที่ร้านจ่ายไปตอนซื้อสินค้าหรือบริการจากผู้ขายที่จด VAT

VAT ที่ต้องนำส่งแต่ละเดือน = ภาษีขาย − ภาษีซื้อ

ตัวอย่าง ร้านซื้อสินค้ามา 10,000 บาท จ่าย VAT 700 บาท แล้วขายได้ 15,000 บาท เก็บ VAT จากลูกค้า 1,050 บาท ร้านนำส่ง VAT เพียง350 บาท คือ VAT ของส่วนกำไร 5,000 บาทเท่านั้น ถ้าเดือนไหนภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ส่วนเกินขอคืนหรือยกไปใช้เดือนถัดไปได้

ใครต้องจด VAT

ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการในไทย และมีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน (ขายของออนไลน์ต้องจด VAT เมื่อไหร่)

ผู้ประกอบการต่างประเทศที่ขายสินค้าหรือบริการในไทยเป็นประจำผ่านตัวแทน ตัวแทนในไทยมีหน้าที่จดทะเบียนแทน

กิจการที่ได้รับยกเว้น VAT

ตามมาตรา 81 แห่งประมวลรัษฎากร กิจการบางประเภทไม่ต้องเสีย VAT แม้รายรับจะเกิน 1.8 ล้านบาท ตัวอย่างเช่น

1. ขายพืชผลทางการเกษตรและสัตว์ที่ยังไม่แปรรูป 2. ขายปุ๋ย อาหารสัตว์ และยาหรือเคมีภัณฑ์สำหรับพืชและสัตว์ 3. ขายหนังสือพิมพ์ นิตยสาร และตำราเรียน 4. บริการรักษาพยาบาลของสถานพยาบาล และบริการการศึกษา 5. บริการขนส่งในประเทศ 6. การให้เช่าอสังหาริมทรัพย์

กิจการที่ได้รับยกเว้นยังเลือกจดทะเบียน VAT เองได้ เช่น เมื่อลูกค้าส่วนใหญ่เป็นบริษัทที่ต้องการใบกำกับภาษี

รายการข้างต้นเป็นตัวอย่างโดยสรุป รายละเอียดและเงื่อนไขของแต่ละกิจการให้ตรวจกับมาตรา 81 และคำวินิจฉัยของกรมสรรพากร

VAT 0% ต่างจากยกเว้นอย่างไร

การส่งออกสินค้า บริการที่ทำในไทยแต่ใช้ในต่างประเทศ และการขนส่งระหว่างประเทศทางอากาศหรือทางเรือ เสีย VAT ในอัตรา 0% กิจการกลุ่มนี้ยังเป็นผู้จด VAT จึงขอคืนภาษีซื้อได้ ต่างจากกิจการที่ได้รับยกเว้น ซึ่งนำภาษีซื้อไปเครดิตไม่ได้

จด VAT แล้วต้องทำอะไร

ออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย (ใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องมีอะไรบ้าง)

ทำรายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบ

ยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือนภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป หรือวันที่ 23 ถ้ายื่นออนไลน์ แม้เดือนนั้นจะไม่มียอดขาย

ข้อดีและข้อควรคิดก่อนจด VAT

ข้อดี ขายให้บริษัทที่ต้องการใบกำกับภาษีได้ นำภาษีซื้อมาหักได้ และธุรกิจดูน่าเชื่อถือขึ้น

ข้อควรคิด ราคาที่ลูกค้าบุคคลทั่วไปจ่ายจะสูงขึ้น 7% และมีงานเอกสารกับการยื่นแบบทุกเดือน

ให้ระบบทำงาน VAT ให้

E-Tax Center ออกใบกำกับภาษีที่คำนวณ VAT ให้อัตโนมัติ รวมภาษีซื้อจากบิลค่าใช้จ่ายที่นำเข้า แล้วสรุปรายงานภาษีขาย ภาษีซื้อ และข้อมูลสำหรับยื่น ภ.พ.30 ให้ทุกเดือน ทดลองใช้ฟรี 14 วัน

บทความนี้เป็นข้อมูลเบื้องต้น กรณีธุรกิจของคุณมีลักษณะเฉพาะ ควรปรึกษาสำนักงานบัญชีหรือกรมสรรพากรเพิ่มเติม