หน้าที่ของผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม จด VAT แล้วต้องทำอะไรบ้าง

4 หน้าที่หลักตามกรมสรรพากร เรียกเก็บภาษี ออกใบกำกับภาษี ทำรายงาน 3 เล่ม ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน และหน้าที่ประกอบ เก็บเอกสาร 5 ปี ติดใบ ภ.พ.20 แจ้ง ภ.พ.09 ภ.พ.36 พร้อมตารางโทษและปฏิทินรายเดือน

ตอบสั้นๆ ก่อน

กรมสรรพากรกำหนดหน้าที่หลัก 4 ข้อของผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม

1. เรียกเก็บภาษีจากผู้ซื้อสินค้าหรือผู้รับบริการ 2. ออกใบกำกับภาษี ทั้งแบบกระดาษและอิเล็กทรอนิกส์ 3. จัดทำรายงานภาษีขาย ภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบ 4. ยื่นแบบ ภ.พ.30 และชำระภาษีทุกเดือน

นอกจากนี้ยังมีหน้าที่ประกอบที่มีโทษปรับถ้าไม่ทำ ได้แก่ เก็บเอกสาร 5 ปี ติดใบทะเบียน ภ.พ.20 แจ้งการเปลี่ยนแปลง และยื่น ภ.พ.36 เมื่อใช้บริการจากต่างประเทศ ทุกหน้าที่ต้องทำต่อเนื่องทุกเดือนแม้เดือนนั้นไม่มีรายได้เลย

ยังไม่มีรายได้เดือนไหน ก็ต้องยื่น ภ.พ.30 แบบไม่มียอด ไม่ยื่นจะมีค่าปรับ

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าต้องจด VAT หรือยัง อ่านภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) คืออะไร ใครต้องจด ก่อน

1–2. เรียกเก็บ VAT และออกใบกำกับภาษี

ทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือให้บริการ ต้องเรียกเก็บ VAT ร้อยละ 7 จากลูกค้า และออกใบกำกับภาษีให้ทันทีตามจุดความรับผิดทางภาษี ตามมาตรา 86

ขายสินค้า ออกเมื่อส่งมอบสินค้า หรือได้รับเงิน หรือออกใบกำกับภาษี แล้วแต่อย่างใดเกิดก่อน

ให้บริการ ออกเมื่อได้รับชำระเงิน

ลูกค้าที่จด VAT ต้องได้ใบกำกับภาษีเต็มรูป ส่วนร้านค้าปลีกที่ได้รับอนุมัติขายให้ผู้บริโภคทั่วไปใช้ใบกำกับภาษีอย่างย่อได้ ดูรายการที่ต้องมีที่ใบกำกับภาษีเต็มรูปต้องมีอะไรบ้าง

ถ้าออกใบกำกับภาษีผิด ให้ยกเลิกและออกฉบับใหม่ หรือออกใบเพิ่มหนี้ / ใบลดหนี้ เมื่อราคาเปลี่ยนหลังขาย ห้ามแก้ไขบนใบเดิม

3. ทำรายงานภาษี 3 เล่ม

ตามมาตรา 87 ต้องทำรายงาน 3 ฉบับ แยกตามสถานประกอบการ

รายงานภาษีขาย รายการใบกำกับภาษีที่ออกให้ลูกค้า

รายงานภาษีซื้อ รายการใบกำกับภาษีที่ได้รับจากผู้ขาย

รายงานสินค้าและวัตถุดิบ ยอดสินค้าเข้าออก (เฉพาะกิจการที่ขายสินค้า)

ลงรายการภายใน3 วันทำการนับจากวันที่ขาย ซื้อ หรือรับจ่ายสินค้า และเก็บไว้ที่สถานประกอบการ รายงานสินค้าต้องตรงกับของจริง ดูวิธีตรวจที่ตรวจนับสต็อกสิ้นปี

4. ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน

ตามมาตรา 83 ต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 สรุปภาษีขายลบภาษีซื้อของเดือนก่อน

ยื่นกระดาษ ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

ยื่นออนไลน์ ได้ขยายเวลาถึงประมาณวันที่ 23 ของเดือนถัดไป

ถ้าภาษีขายมากกว่าภาษีซื้อ ชำระส่วนต่าง ถ้าภาษีซื้อมากกว่า ขอคืนเป็นเงินสดหรือยกไปเครดิตเดือนถัดไปได้

ภาษีซื้อต้องใช้ภายใน 6 เดือน

ใบกำกับภาษีซื้อปกติใช้ในเดือนที่ได้รับ ถ้ามีเหตุจำเป็นยื่นล่าช้า ใช้ในเดือนถัดไปได้ไม่เกิน 6 เดือนนับจากเดือนที่ออกใบกำกับ เกินกำหนดนี้แล้วขอเครดิตไม่ได้

ภาษีซื้อที่ห้ามใช้ เช่น ค่ารับรอง รถยนต์นั่งไม่เกิน 10 ที่นั่ง หรือใบกำกับภาษีที่ข้อความไม่ครบ ดูตัวอย่างเรื่องค่ารับรองได้ที่ของขวัญปีใหม่ให้ลูกค้าและพนักงาน

หน้าที่ประกอบ: เก็บเอกสาร 5 ปี

ใบกำกับภาษี สำเนาใบกำกับภาษี รายงานภาษี และหลักฐานประกอบ ต้องเก็บไว้อย่างน้อย 5 ปีนับจากวันยื่นแบบ ณ สถานประกอบการ ถ้าเป็นเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ เก็บในรูปไฟล์ได้

หน้าที่ประกอบ: ติดใบทะเบียน ภ.พ.20

ติดใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ในที่เปิดเผยที่เห็นได้ง่าย ณ สถานประกอบการ ถ้ามีหลายสาขา ต้องติดสำเนาที่ทุกสาขา ถ้าใบทะเบียนหายหรือชำรุด ให้ขอใบแทนภายใน 15 วัน

หน้าที่ประกอบ: แจ้งการเปลี่ยนแปลงด้วยแบบ ภ.พ.09

ย้ายสถานประกอบการ แจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 15 วัน

เปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนประเภทกิจการ หรือเพิ่ม ลด สาขา แจ้งภายใน 15 วันนับจากวันที่เปลี่ยน

หยุดประกอบกิจการชั่วคราวเกิน 30 วัน ต้องแจ้งด้วย

โอนกิจการหรือเลิกกิจการ แจ้งภายใน 15 วันนับจากวันเลิก สินค้าคงเหลือและทรัพย์สินที่มีอยู่วันเลิกกิจการ ถือเป็นการขาย ต้องคิดภาษีขาย

หน้าที่ประกอบ: ยื่น ภ.พ.36 เมื่อใช้บริการจากต่างประเทศ

เมื่อจ่ายค่าบริการให้ผู้ให้บริการในต่างประเทศ เช่น ค่าซอฟต์แวร์หรือค่าที่ปรึกษาที่ไม่ได้จด VAT ในไทย ต้องนำส่ง VAT ร้อยละ 7 แทนด้วยแบบ ภ.พ.36 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป และนำไปใช้เป็นภาษีซื้อได้ในเดือนต่อมา ดูตัวอย่างเอกสารและวิธีคำนวณที่ภ.พ.36 คืออะไร

ไม่ทำตามหน้าที่ มีโทษอะไร

โทษทางแพ่ง: ยื่น ภ.พ.30 ช้าหรือไม่ยื่น

เสียเบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีที่ต้องชำระในเดือนนั้น และเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน (คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.81/2542) เบี้ยปรับขอลดได้ถ้ายื่นเองก่อนถูกตรวจพบ

โทษทางอาญา ตามตารางของกรมสรรพากร

ไม่ยื่นแบบแสดงรายการภาษี (มาตรา 83) ปรับไม่เกิน 2,000 บาท

ไม่จัดทำรายงาน (มาตรา 87) จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

จงใจไม่เก็บใบกำกับภาษีหรือสำเนา (มาตรา 87/3) ปรับไม่เกิน 2,000 บาท

ไม่แจ้งเปลี่ยนรายการทะเบียน หรือย้ายสถานประกอบการ หรือหยุดกิจการชั่วคราวเกิน 30 วัน ปรับไม่เกิน 2,000 บาท

ไม่แจ้งเปิดหรือปิดสาขา โอนกิจการ หรือเลิกกิจการ ปรับไม่เกิน 5,000 บาท

ต้องจด VAT แต่ไม่จด จำคุกไม่เกิน 1 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ออกใบกำกับภาษีโดยไม่มีสิทธิ หรือใช้ใบกำกับภาษีปลอมเครดิตภาษี จำคุก 3 เดือนถึง 7 ปี และปรับ 2,000 ถึง 200,000 บาท

เบี้ยปรับคิดจากภาษีที่ต้องชำระ ยื่นช้าไม่กี่วันก็โดน ตั้งเตือนวันที่ 15 ทุกเดือนไว้เลย

ปฏิทินหน้าที่ VAT รายเดือน

ทุกวันที่มีการขาย ออกใบกำกับภาษี

ภายใน 3 วันทำการ ลงรายงานภาษีขาย ภาษีซื้อ และรายงานสินค้า

ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป ยื่น ภ.พ.36 (ถ้ามี) พร้อมแบบหัก ณ ที่จ่าย ภ.ง.ด.1 3 53

ภายในวันที่ 15 (หรือ 23 ถ้ายื่นออนไลน์) ยื่น ภ.พ.30

E-Tax Center ช่วยทำหน้าที่ VAT ได้อย่างไร

โปรแกรม E-Tax Center ออกใบกำกับภาษี ใบเพิ่มหนี้ และใบลดหนี้ได้ทันทีเมื่อขาย บันทึกภาษีซื้อจากเอกสารซื้อ สรุปรายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ รายเดือน และคำนวณยอดภ.พ.30ให้จากหน้าเดียว เหลือแค่นำตัวเลขไปยื่นในระบบของกรมสรรพากร ส่วนกิจการที่ใช้ใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ อ่านเรื่องสิทธิหักรายจ่าย 2 เท่าได้ที่หักค่าใช้จ่าย e-Tax Invoice 2 เท่า

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ณ เดือนพฤศจิกายน 2569 อ้างอิงหน้า "หน้าที่ของผู้ประกอบการจดทะเบียน" และตารางกำหนดโทษการปฏิบัติฝ่าฝืนเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่มของกรมสรรพากร และคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.81/2542 รายละเอียดโทษและการลดเบี้ยปรับขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริง ควรปรึกษานักบัญชีหรือกรมสรรพากร