ภาษีบุคคลธรรมดาคำนวณ 2 วิธี ขั้นบันไดกับร้อยละ 0.5 เสียวิธีที่มากกว่า
อัตราภาษีขั้นบันได 0–35% และวิธีที่ 2 ร้อยละ 0.5 ของรายได้ไม่รวมเงินเดือน เมื่อรายได้ 40(2)–(8) ถึง 1 ล้านบาท พร้อมตัวอย่างร้านออนไลน์หักค่าใช้จ่ายจริงกับหักเหมา
ภาษีบุคคลธรรมดาคำนวณได้ 2 วิธี
คนที่มีรายได้จากการขายของ ค่าเช่า ค่าจ้างทำของ หรือรายได้อื่นนอกจากเงินเดือน ต้องคำนวณภาษีให้ครบ 2 วิธี แล้วเสียตามวิธีที่ได้ภาษีมากกว่า
วิธีที่ 1 คำนวณจากเงินได้สุทธิ คูณอัตราขั้นบันได
วิธีที่ 2 คำนวณ ร้อยละ 0.5 ของเงินได้พึงประเมิน ที่ไม่ใช่เงินเดือน
หักค่าใช้จ่ายจริงจนวิธีที่ 1 ไม่มีภาษี ก็ยังอาจต้องเสียภาษีตามวิธีที่ 2
วิธีที่ 1: อัตราภาษีขั้นบันได
เงินได้สุทธิ = เงินได้พึงประเมิน − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน แล้วคำนวณทีละขั้น
0 – 150,000 บาท ได้รับยกเว้น
150,001 – 300,000 บาท ร้อยละ 5 (ภาษีสะสมสูงสุดของขั้นนี้ 7,500 บาท)
300,001 – 500,000 บาท ร้อยละ 10 (สะสม 27,500 บาท)
500,001 – 750,000 บาท ร้อยละ 15 (สะสม 65,000 บาท)
750,001 – 1,000,000 บาท ร้อยละ 20 (สะสม 115,000 บาท)
1,000,001 – 2,000,000 บาท ร้อยละ 25 (สะสม 365,000 บาท)
2,000,001 – 5,000,000 บาท ร้อยละ 30 (สะสม 1,265,000 บาท)
เกิน 5,000,000 บาท ร้อยละ 35
คิดภาษีเฉพาะส่วนที่เกินแต่ละขั้น ไม่ได้เอาเงินได้ทั้งก้อนคูณอัตราสูงสุด
วิธีที่ 2: ร้อยละ 0.5 ของเงินได้
ใช้เมื่อมีเงินได้ตามมาตรา 40(2) ถึง 40(8) รวมกันตั้งแต่ 1,000,000 บาทขึ้นไป เช่น ค่าจ้างฟรีแลนซ์ ค่าเช่า รายได้จากวิชาชีพ ค่ารับเหมา และรายได้จากการขายของออนไลน์
ภาษีวิธีที่ 2 = เงินได้พึงประเมิน (ไม่รวมเงินเดือน) × 0.5% คิดจากรายรับก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน
1. ไม่รวมเงินเดือนและค่าจ้างประจำ ตามมาตรา 40(1) 2. ถ้าคำนวณได้ไม่เกิน 5,000 บาท ได้รับยกเว้น ไม่ต้องเทียบ 3. ถ้าเกิน 5,000 บาท ให้เทียบกับวิธีที่ 1 แล้วเสียตามจำนวนที่มากกว่า
ตัวอย่างที่ 1: ร้านออนไลน์ หักค่าใช้จ่ายจริง
ขายของออนไลน์ทั้งปี 3,000,000 บาท มีต้นทุนสินค้าและค่าใช้จ่ายจริงพร้อมหลักฐาน 2,700,000 บาท ไม่มีเงินเดือน
วิธีที่ 1 3,000,000 − 2,700,000 − ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 = เงินได้สุทธิ 240,000 บาท ภาษี = (240,000 − 150,000) × 5% = 4,500 บาท
วิธีที่ 2 3,000,000 × 0.5% = 15,000 บาท เกิน 5,000 บาท จึงต้องเทียบ
เสียภาษี 15,000 บาท ตามวิธีที่ 2 เพราะมากกว่า
ตัวอย่างที่ 2: ร้านเดียวกัน แต่หักค่าใช้จ่ายเหมาร้อยละ 60
ถ้าเลือกหักเหมาร้อยละ 60 แทนค่าใช้จ่ายจริง
วิธีที่ 1 3,000,000 − 1,800,000 − 60,000 = 1,140,000 บาท ภาษี = 115,000 + (140,000 × 25%) = 150,000 บาท
วิธีที่ 2 ยังเท่าเดิม 15,000 บาท
เสีย 150,000 บาท ตามวิธีที่ 1 ร้านที่กำไรจริงน้อยกว่าร้อยละ 40 จึงควรเก็บหลักฐานและหักค่าใช้จ่ายจริง ส่วนต่างในตัวอย่างนี้คือ 135,000 บาท (รายจ่ายที่หักได้และหักไม่ได้)
ตัวอย่างที่ 3: มีเงินเดือนและขายของออนไลน์
เงินเดือนทั้งปี 600,000 บาท และขายของออนไลน์ 1,500,000 บาท หักค่าใช้จ่ายจริง 1,350,000 บาท ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ประกันสังคม 9,000 บาท
วิธีที่ 1 เงินเดือนหักค่าใช้จ่ายได้สูงสุด 100,000 เหลือ 500,000 บวกกำไรจากร้าน 150,000 รวม 650,000 หักลดหย่อน 69,000 เงินได้สุทธิ 581,000 บาท ภาษี = 27,500 + (81,000 × 15%) = 39,650 บาท
วิธีที่ 2 คิดเฉพาะรายได้จากร้าน 1,500,000 × 0.5% = 7,500 บาท (ไม่รวมเงินเดือน)
เสีย 39,650 บาท ตามวิธีที่ 1 แล้วนำภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายจากเงินเดือนมาเครดิตออก
ตัวอย่างที่ 4: กรณีไม่ต้องเทียบ
รายได้ 40(2)–40(8) รวม 900,000 บาท ไม่ถึง 1 ล้านบาท ไม่ต้องคำนวณวิธีที่ 2 เสียตามวิธีที่ 1 อย่างเดียว
รายได้รวม 1,000,000 บาทพอดี วิธีที่ 2 ได้ 5,000 บาท ไม่เกิน 5,000 จึงได้รับยกเว้น เสียตามวิธีที่ 1 อย่างเดียว
เตรียมตัวอย่างไรไม่ให้เสียภาษีเกินจำเป็น
1. เก็บหลักฐานค่าใช้จ่ายจริง ใบกำกับภาษี ใบเสร็จ และรายงานจากแพลตฟอร์ม ถ้าจะหักตามจริง 2. เทียบหักจริงกับหักเหมา ทุกปี เลือกแบบที่ภาษีต่ำกว่า 3. ยื่น ภ.ง.ด.94 ครึ่งปีสำหรับเงินได้ 40(5)–40(8) ภาษีที่จ่ายไปนำมาเครดิตตอนยื่น ภ.ง.ด.90 ปลายปี 4. รายได้สูงจนอัตราขั้นบันไดเกินร้อยละ 20 ลองเทียบกับการจดบริษัท (บุคคลธรรมดาหรือบริษัท เสียภาษีต่างกันอย่างไร)
ใน E-Tax Center ดูรายได้ ต้นทุน และค่าใช้จ่ายจริงของร้านได้จากรายงานกำไรขาดทุน ใช้เทียบหักจริงกับหักเหมาก่อนยื่นภาษี
อัตราภาษีและวิธีคำนวณตามประมวลรัษฎากร มาตรา 48 ใช้ตั้งแต่ปีภาษี 2560 เป็นต้นมา ค่าลดหย่อนในตัวอย่างใช้เฉพาะรายการพื้นฐาน ก่อนยื่นจริงให้ตรวจรายการลดหย่อนของตัวเองให้ครบ